Araç sahiplerinin takip etmesi gereken tarihler

LA Fish ekibi17 Ekim 20266 dk okuma

Araç muayenesi: ne zaman ve ne sıklıkla?

Araç muayenesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 34. maddesine göre zorunludur ve Türkiye'de TÜVTÜRK istasyonlarında yapılır. Muayene sıklığı aracın cinsine göre değişir. TÜVTÜRK'ün yayımladığı periyotlara göre hususi ve resmî otomobiller ilk üç yaşında, ardından her iki yılda bir muayene edilir. Motosiklet ve motorlu bisikletler gibi iki ya da üç tekerlekli araçlarda da aynı periyot geçerlidir. Taksi, kamyon, otobüs gibi ticari araçlar ve bu gruplara girmeyen diğer motorlu araçlar ise ilk bir yaşında ve sonra her yıl muayeneye girer. Bir sonraki muayene tarihiniz araç ruhsatında ve e-Devlet'te görünür.

Muayeneyi süresi dolmadan da yaptırabilirsiniz, ancak bunun bir sonucu vardır: bir sonraki muayene tarihi, muayeneyi yaptırdığınız günden itibaren hesaplanır. TÜVTÜRK'ün verdiği örnekle, muayene süresi 28 Şubat'ta dolacak bir araç 18 Ocak'ta muayeneden geçerse yeni süre 18 Ocak'tan başlar. Bu nedenle muayeneyi son tarihe yakın ama son güne bırakmadan yaptırmak en mantıklı yoldur.

Süreyi kaçırmanın maliyeti nettir. Kanunun 35. maddesine göre muayene süresi geçirilen her ay için muayene ücreti yüzde 5 fazlasıyla tahsil edilir ve ay kesirleri tam ay sayılır; yani bir gün gecikme bile bir aylık fark demektir. Muayenesi yapılmamış araçla trafiğe çıkmak ayrıca idari para cezası gerektirir ve araç trafikten men edilebilir. Randevu almadan önce iki şeyi kontrol edin: aracın vergi borcu, trafik cezası ya da köprü ve otoyol kaçak geçiş cezası varsa muayene işlemi başlatılmaz. Geçerli trafik sigortası olmayan araçlar da muayeneye alınmaz. Araç muayeneden geçemezse eksiklerin giderilmesi için bir aylık süre tanınır; bu süre içinde yapılan tekrar muayene ücretsizdir.

Egzoz gazı emisyon ölçümü

Egzoz emisyon ölçümü, muayeneden ayrı bir işlemdir ama ona doğrudan bağlıdır. Geçerli bir egzoz emisyon ölçümünüz yoksa araç muayenede "ağır kusurlu" sayılır. Ölçüm periyodu muayeneyle aynı mantıkta işler: hususi ve resmî otomobillerde ilk üç yaşın sonunda ve sonra iki yılda bir, diğer motorlu taşıtlarda ilk bir yaşın sonunda ve sonra her yıl yapılır. Yeni tescil edilmiş ve henüz ilk ölçümü yapılmamış araçlarda ölçüm geçerlilik tarihi, ilk muayene geçerlilik tarihiyle aynıdır.

Bazı araçlar ölçümden muaftır: motosikletler ve mopedler, tarım ve orman traktörleri, 1979 model ve öncesi dizel motorlu taşıtlar, hibrit ve elektrikli araçlar ile hidrojen yakıtlı araçlar. Ölçüm TÜVTÜRK'ün sabit istasyonlarında randevusuz yapılabilir; TÜVTÜRK'e göre 1 Ocak 2026'dan itibaren ücreti KDV dahil 460 TL'dir. Ölçüm raporu artık kâğıt olarak değil, e-Devlet üzerinden elektronik olarak alınır. Ölçüm olumsuz çıkarsa aynı istasyonda bir ay içinde bir kez ücretsiz tekrar hakkınız vardır, ancak araç yedinci günden itibaren trafiğe çıkamaz. LPG dönüşümü gibi yakıt sistemi değişikliklerinden ya da motor değişikliğinden sonra, ölçümün süresi dolmamış olsa bile yenilenmesi gerekir.

Zorunlu trafik sigortası ve kasko

Zorunlu trafik sigortası (resmî adıyla zorunlu mali sorumluluk sigortası), aracın üçüncü kişilere verebileceği zararları karşılar. Kanunun 91. maddesine göre araç işletenlerin bu sigortayı yaptırması zorunludur. Geçerli trafik sigortası bulunmayan araçlar trafikten men edilir ve yukarıda değinildiği gibi muayeneye de alınmaz. Poliçeler çoğunlukla bir yıllık düzenlenir; esas olan, poliçenizin üzerinde yazan bitiş tarihidir. Bu tarihi takvime yazmak ve yenilemeyi birkaç gün önceden yapmak, poliçesiz kalınan bir günün bile doğurabileceği riski ortadan kaldırır.

Kasko ise isteğe bağlıdır ve kendi aracınızdaki hasarı karşılar. Kaskoda da kritik tarih poliçe bitiş tarihidir. Yenileme döneminden iki üç hafta önce teklif toplamaya başlarsanız teminatları karşılaştırmak için zamanınız olur. Karşılaştırırken yalnızca prime değil; muafiyet tutarına, ikame araç süresine, anlaşmalı servis koşullarına ve cam, mini onarım gibi ek teminatlara bakın. Aracı sattığınızda ya da devrettiğinizde sigorta şirketine haber vermeyi unutmayın.

Motorlu Taşıtlar Vergisi: ocak ve temmuz

197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'na göre vergi her yıl ocak başında yıllık olarak tahakkuk etmiş sayılır ve ocak ve temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenir. Gelir İdaresi Başkanlığı'nın rehberine göre taksitler ilgili ayın son gününe kadar ödenebilir. Vergi tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir, bu yüzden tutarı ezberlemek yerine her yıl ödeme ekranında kontrol etmek gerekir. Ödeme; GİB'in Dijital Vergi Dairesi ve GİB Mobil uygulaması üzerinden ya da anlaşmalı bankaların şube, internet ve mobil kanallarından yapılabilir.

İki özel durumu bilmekte yarar var. İlk kez tescil edilen araçlarda vergi, tescil tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir; yılın ilk altı ayından sonra tescil edilen araçlar için yalnızca ikinci altı aylık döneme ait vergi ödenir. Araç satışında ise ocak ya da temmuz ayı içinde yapılan satışlarda o döneme ait vergi satıştan önce ödenmelidir. Ödenmemiş ve taksitlendirilmemiş MTV borcu olan araçların muayenesi yapılamaz; ancak vergi ocak ve temmuzun son gününe kadar ödenebildiği için vadesi henüz dolmamış bir taksit muayeneye engel değildir. Zor durumdaki mükellefler, vadesi geçmiş MTV için vergi dairesinden şartları sağlamak kaydıyla tecil ve taksitlendirme isteyebilir.

Kış lastiği uygulaması

Kış lastiği zorunluluğunun dayanağı Karayolları Trafik Kanunu'nun 65/A maddesidir. Bu maddeye göre Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, illerin hava ve iklim şartlarını dikkate alarak kış lastiği kullanımını araç cinslerine göre yılın belirli bir dönemi için zorunlu tutar ve bu yetkiyi valiliklere devredebilir. 4 Ekim 2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan tebliğ değişikliğiyle, şehirlerarası karayollarında yolcu ve eşya taşımacılığında kullanılan taşıtlar için zorunluluk dönemi her yıl 15 Kasım ile takip eden yılın 15 Nisan'ı arasındaki beş aylık süre olarak belirlendi. Önceki uygulama 1 Aralık ile 1 Nisan arasındaydı.

Bakanlığın açıklamasına göre valilikler bu dönemi il sınırları içinde öncesinde ve sonrasında birer ay uzatabilir; bu nedenle yaşadığınız ilin valilik duyurularını takip etmek gerekir. Hususi otomobiller için ülke genelinde bir zorunluluk bulunmuyor, ancak Bakanlık hususi araç sahiplerine de kış lastiği takmalarını tavsiye ediyor. Kar zinciri bulundurmak, zorunluluk kapsamındaki araçlarda kış lastiğinin yerini tutmaz. Pratik olarak, ekim sonu ile kasım başı lastik değişimi için randevu almanın iyi bir zamanıdır; nisan ortasından sonra da yaz lastiğine geçilebilir.

Periyodik bakım ve küçük kontroller

Periyodik bakımın yasal bir takvimi yoktur; doğru takvim, aracınızın kullanım kılavuzundaki bakım planıdır. Üreticiler bakımı genellikle hem kilometreye hem de süreye bağlar ve hangisi önce dolarsa o esas alınır. Az kullanılan bir araç kilometreyi doldurmasa bile yılda bir yağ ve filtre değişimine ihtiyaç duyabilir. Araç garanti kapsamındaysa garanti koşullarındaki bakım aralıklarına uymak ayrıca önemlidir.

Bakımlar arasında birkaç basit kontrol yeterlidir: ayda bir lastik basıncı ve diş derinliği, yağ ve antifriz seviyesi, silecek suyu ve far ampulleri. Kış öncesinde akü ve antifriz kontrolü, yaz öncesinde klima kontrolü mevsim değişikliğinin doğal parçasıdır. Her bakımın faturasını ve servis kaydını saklayın; aracı satarken düzenli bakım geçmişi hem güven verir hem de değeri olumlu etkiler. Muayeneye giderken de bakım yapılmış bir araç egzoz ölçümünde daha iyi sonuç verir.

Tek bakışta araç takvimi

Aşağıdaki tablo hususi bir otomobil sahibinin yıl içinde izlemesi gereken tarihleri özetler. Ticari araçlarda muayene ve emisyon periyotları yıllıktır.

Bu tarihlerin hepsi farklı belgelerde yazar: muayene ruhsatta, sigortalar poliçelerde, vergi ise hiçbir belgede değil, kanunda. Hepsini tek bir takvimde toplamak, araç sahipliğinin en az zahmetli yoludur. LA Fish'in Akıllı Ev Hafızası bölümünde araçlarınız için bu tarihlere hatırlatma kurabilirsiniz.