Gecikme zammı nedir?
Vergi, harç, idari para cezası gibi kamu alacakları vadesinde ödenmezse, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 51. maddesine göre vade tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı gecikme zammı işler. Oranı Cumhurbaşkanı belirler. Gecikme zammı borç aslına uygulanır; ferileri (cezalar ve önceki zamlar) üzerine yeniden zam hesaplanmaz.
Oranın tarihçesi
| Yürürlük | Aylık oran |
|---|---|
| 13 Kasım 2025'ten itibaren | %3,7 (13 Kasım 2025 tarihli ve 33076 sayılı Resmî Gazete, Cumhurbaşkanı Kararı 10556) |
| Mayıs 2024 – 12 Kasım 2025 | %4,5 |
Bir borç birden fazla oran döneminde ödenmemiş kaldıysa her dönem kendi oranıyla hesaplanır. Örneğin vadesi Eylül 2025 olan bir borçta 13 Kasım 2025'e kadar olan kısım %4,5, sonrası %3,7 ile hesaplanır. Bu araçta önce birinci dönemi (ödeme tarihi 13 Kasım 2025, oran 4,5), sonra ikinci dönemi (vade 13 Kasım 2025, oran 3,7) ayrı ayrı girip zamları toplayabilirsiniz.
Nasıl hesaplanır?
Gecikme zammı = borç aslı × aylık oran × (tam ay + artan gün ÷ 30).
Örnek: Vadesi 28 Temmuz 2026 olan 10.000 TL'lik borç 4 Kasım 2026'da ödeniyor. Süre 3 ay 7 gündür (28 Temmuz → 28 Ekim, sonra 7 gün). Gecikme zammı 10.000 × 0,037 × (3 + 7/30) = 1.196,33 TL; ödenecek toplam 11.196,33 TL.
Gecikme zammı ile gecikme faizi farkı
İkisi aynı oranla hesaplanır ama farklı durumlarda doğar. Gecikme zammı, tahakkuk etmiş (beyan edilmiş ya da tarh edilmiş) bir borç vadesinde ödenmediğinde işler. Gecikme faizi (VUK 112) ise vergi incelemesi sonucu ikmalen ya da re'sen tarh edilen vergiye, normal vadeden ikmal tarhiyatına kadar geçen süre için uygulanır; ayrıca vergi ziyaı cezasıyla birlikte gelir. Pişmanlıkla beyanda ise "pişmanlık zammı" uygulanır.
Borcu büyütmemek için
- Beyannameyi zamanında verip ödemeyi geciktirmek, beyannameyi hiç vermemekten çok daha ucuzdur: vergi ziyaı ve usulsüzlük cezası doğmaz, yalnız gecikme zammı işler.
- Ödeme güçlüğünde 6183 sayılı Kanun'un 48. maddesine göre tecil ve taksitlendirme istenebilir; bu durumda gecikme zammı yerine tecil faizi uygulanır.
- Vergi takvimini izlemek en kolay korunma yoludur: Kasım 2026 vergi takvimi.
SGK prim borçlarında gecikme cezası ve zammı 5510 sayılı Kanun'un 89. maddesine göre ayrı bir yöntemle hesaplanır; bu araç SGK borçları için kullanılmamalıdır.
ℹ️ Önemli: Bu araç bilgilendirme amaçlıdır. Kesin borç tutarı için e-Devlet ya da İnteraktif Vergi Dairesi'ndeki borç sorgulamasını esas alın.